Saturday, 11 April 2020

NARAYANEEYAM DASAKAM 5 - THE ORIGIN OF THE UNIVERSE (VIRATA PURUSHA)

Dasakam 5 - The Origin of the Universe (Virata Purusha)






Narayana Bhattadiri explained how the universe came in to existence in this Dasakam and ultimately requested the creator of VIRAT to cure his ailments.

Before pralaya kaalam, kaala, karma, guna and jivas all lay within the supreme consciousness of the Lord Vishnu. At the end of the Pralaya, Lord with his mere glance, brought out the maya and started Shrishti of three worlds.

Maya combined with intelligence which consists of Sathwa, Rajas and tamas gunas all in equal proportion, called mahat. Lord then added more Tamas to mahat and created the Ahamkara. This ahamkara mixed with three gunas in various combinations and then gnanendriyas, Karmendriyas and Anthakaranas were formed.

Then came the five elements of Thanmathras from the tamasa aspect of Ahamkara and then the five pancha bhoothas, when Lord activated and combined them, Brahmananda and Hiranya andam or the universe was created.

After thousand years, came the 14 worlds called VIRAT and Lord's cosmic form with thousands of hands, thousands of feet, thousands of heads called VIRAT ROOPAM.

Lyrics of Dasakam 5


व्यक्ताव्यक्तमिदं न किञ्चित्-अभवत्-प्राक्-प्राकृत-प्रक्षये
मायायाम् गुण-साम्य-रुद्ध-विकृतौ त्वय्यागतायां लयम् ।
नो मृत्युश्च तदाऽमृतं च समभूत-नाह्नो न रात्रे: स्थिति:
तत्रैकस्त्वम्- अशिष्यथा: किल परानन्द-प्रकाश-आत्मना ॥१॥

vyaktaa-vyaktamidaM na ki~nchidabhavat-praak-praakR^ita-prakshaye
maayaayaam guNa-saamya-ruddha-vikR^itau tvayyaagataayaaM layam |
nO mR^ityushcha tadaa(a)mR^itaM cha samabhutu-naahnO na raatre: sthiti:
tatraikastvam-ashiShyathaa: kila paraananda-prakaash-aatmanaa ||1||

काल: कर्म गुणाश्च जीवनिवहा: विश्वं च कार्यं विभो
चिल्लीलारतिमेयुषि त्वयि तदा निर्लीनताम्-आययु: ।
तेषां नैव वदन्ति-असत्त्वम्-अयि भो: शक्त्यात्मना तिष्ठतां
नो चेत् किं गगन-प्रसून-सदृशां भूयो भवेत्-संभव: ॥२॥

kaalaH karma guNaashcha jiivanivahaa: vishvaM cha kaaryaM vibhO 
chilliilaaratimeyuShi tvayi tadaa nirliinataam-aayayu: | 
teShaaM naiva vadanti-asattvamayi bhO: shaktyaatmanaa tiShThataaM 
nO chet kiM gagana-prasuuna-sadR^ishaaM bhuuyO bhavet-sambhavaH ||2||

एवं च द्वि-परार्ध-काल-विगतौ-ईक्षां सिसृक्षात्मिकां
बिभ्राणे त्वयि चुक्षुभे त्रिभुवनी-भावाय माया स्वयम् ।
मायात: खलु काल-शक्ति: अखिल-अदृष्टं स्वभावोऽपि च
प्रादुर्भूय गुणान्-विकास्य विदधु: -तस्या: -सहायक्रियाम् ॥३॥

evaM cha dvi-paraardha-kaala-vigatov-iikshaaM sisR^ikshaatmikaaM 
bibhraaNe tvayi chukshubhe tribhuvanii-bhaavaaya maayaa svayam | 
maayaata: khalu kaalashakti:akhilaa-dR^iShTaM svabhaavO(a)pi cha 
praadurbhuuya guNaan-vikaasya vidadhu: tasyaa:-sahaayakriyaam ||3||

माया-सन्निहितो-अप्रविष्ट-वपुषा साक्षीति गीतो भवान्
भेदैस्तां प्रतिबिंबतो विविशिवान् जीवोऽपि नैवापर: ।
कालादि-प्रतिबोधिताऽथ भवता संचोदिता च स्वयं
माया सा खलु बुद्धि-तत्त्वम्-असृजत्-योसौ महान्-उच्यते ॥४॥

maayaa-sannihitO-(a)praviShTa-vapuShaa saakshiiti giitO bhavaan 
bhedaistaaM pratibimbatO vivishivaan jiivO(a)pi naivaapara: | 
kaalaadi-pratibOdhitaa(a)tha bhavataa sanchOditaa cha svayaM
maayaa saa khalu buddhi-tattvam-asR^ijat-yO(a)sau mahaan-uchyate ||

तत्रासौ त्रिगुणात्मकोऽपि च महान् सत्त्वप्रधान: स्वयं
जीवेऽस्मिन् खलु निर्विकल्पम्-अहम्-इति-उद्बोध-निष्पाद्क:|
चक्रेऽस्मिन् सविकल्प-बोधक-महन्तत्वं महान् खल्वसौ
सम्पुष्टं त्रिगुणै: तमोऽतिबहुलं विष्णो भवत्प्रेरणात् ॥५॥

tatraasau triguNaatmakO(a)pi cha mahaan sattvapradhaana: svayaM
jiive(a)smin khalu nirvikalpam-ahamiti-udbOdha-niShpaadakaH | 
chakresmin savikalpa-bOdhaka-mahantattvaM mahaan khalvasau 
sampuShTaM triguNai: tamO(a)tibahulaM viShNO bhavatpreraNaat ||

सोऽहं च त्रिगुणक्रमात् त्रिविधताम्-आसाद्य वैकारिक:
भूय: तैजस-तामसाविति भवन्-आद्येन सत्त्व-आत्मना
देवान्-इन्द्रियमानिनो-अकृत दिशा-वातार्क-पाश्यश्विनो
वह्नी-इन्द्र-अच्युत-मित्रकान् विधु-विधि-श्रीरुद्र-शारीरकान् ॥६॥

sO(a)haM cha triguNakramaat trividhataam-aasaadya vaikaarikO
bhuuya: taijasa-taamasaaviti bhavan-aadyena sattva-atmanaa |
devaan-indriyamaaninO-(a)kR^ita dishaa-vaataarka-paashyashvinO
vahni-indra-achyuta-mitrakaan vidhuvidhi:shriirudra-shaariirakaan ||6||

भूमन् मानस-बुद्ध्यहंकृति-मिलत्-चित्ताख्य-वृत्त्यन्वितं
तच्चान्त:करणं विभो तव बलात् सत्त्वांश एवासृजत् ।
जातस्तैजसतो दशेन्द्रियगण:-तत्तामसांशात्पुन:
तन्मात्रं नभसो मरुत्पुरपते शब्दोऽजनि त्वद्बलात् ॥७॥

bhuuman maanasa-buddhyahankR^iti-milat-chittaakhya vR^ittyanvitaM
tachchaanta: karaNaM vibhO tava balaat sattvaamsha evaasR^ijat | 
jaatastaijasatO dashendriyagaNa:-tattaamasaamshaatpuna:
tanmaatraM nabhasO marutpurapate shabdO(a)jani tvadbalaat ||7||

श्ब्दात्-व्योम तत: ससर्जिथ विभो स्पर्शं ततो मारुतं
तस्माद्रूपमतो महोऽथ च रसं तोयं च गन्धं महीम् ।
एवं माधव पूर्व-पूर्व-कलनात्-आद्याद्य-धर्मान्वितं
भूतग्राममिमं त्वमेव भगवन् प्राकाशय:-तामसात् ॥८॥

shabdaadvyOma tata: sasarjitha vibhO sparshaM tatO maarutaM
tasmaadruupamatO mahO(a)tha cha rasaM tOyaM cha gandhaM mahiim | 
evaM maadhava puurva-puurva-kalanaat-aadyaadya-dharmaanvitaM 
bhuutagraamamimaM tvameva bhagavan praakaashaya:taamasaat ||8||

एते भूतगणा:-तथेन्द्रियगणा:- देवाश्च जाता: पृथक्-
नो शेकुर्भुवनाण्डनिर्मिति-विधौ देवैरमीभिस्तदा ।
त्वं नानाविध-सूक्तिभि:-नुत-गुण:-तत्त्वान्यमून्याविशं-
चेष्टा-शक्तिम्-उदीर्य तानि घटयन् हैरण्यमण्डं व्यधा: ॥९॥

ete bhuutagaNaa:-tathendriyagaNaa:-devaashcha jaataa: pR^ithak
nO shekurbhuvanaaNDa nirmiti-vidhau devairamiibhistadaa | 
tvaM naanaavidha suuktibhi: nutaguNa:-tattvaanyamuunyaavishan
cheShThaa-shaktim-udiirya taani ghaTayan hairaNyamaNDaM vyadhaa: ||9||

अण्डं तत्खलु पूर्व-सृष्ट-सलिले-अतिष्ठत् सहस्रं समा:
निर्भिन्दन्-अकृथा:-चतुर्दश-जगत्-रूपं विराडाह्वयम् ।
साहस्त्रै: करपादमूर्धनिवहै: -निश्शेष जीवात्मको
निर्भातोऽसि मरुत्पुराधिप स मां त्रायस्व सर्वामयात् ॥१०॥

aNDaM tatkhalu puurva-sR^iShTa-salile-(a)tiShThat sahasraM samaa:
nirbhindann-akR^ithaa:-chaturdasha-jagat-ruupaM viraaDaahvayam | 
saahasrai: karapaadamuurdhanivahai: nishsheSha-jiivaatmakO
nirbhaatO(a)si marutpuraadhipa sa maaM traayasva sarvaamayaat ||10||


-------Sri Krishnarpanam------

No comments:

Post a comment